5–8 Aralık Kooperatifler Fuarı ve Kooperatiflerin Çözüm Bekleyen Güncel Sorunları

Ülkemizde kooperatifçiliğin geliştirilmesi, kooperatif ürünlerinin tanıtımı ve bu alanda bir farkındalık oluşturularak kooperatifler aracılığıyla iç ve dış ticaretin geliştirilmesi amacıyla 2012 ve 2017 yıllarında olmak üzere iki ayrı kooperatifler fuarı düzenlenmiştir. Fuarın üçüncüsü, 5–8 Aralık 2019 tarihleri arasında Ankara Ticaret Odası Congresium Fuar Merkezinde düzenlenecek, fuarın bu yılki teması “Kooperatiflerin Küresel Ekonomideki Yeri” olarak belirlenmiştir.

  • E-Ticaret ağına dahil edilmesi veya paylarının artırılması,
  • İhracat ağına dahil olarak milli üretimin dünyaya yayılması,
  • Vatandaşın milli kaynaklarla üretim zincirine dahil edilmesi,
  • Etkili yönetim için bilgi edinmesi,
  • Vatandaş ve sektör üzerinde olumlu yönde algı oluşturulması.

Kooperatiflerin Güncel Sorunları ve Çözüm Önerileri

Kooperatiflerin Kuruluş Maliyetlerinin Yüksekliği

Bilindiği üzere kooperatifler en az 7 gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilmektedir. Kuruluş sürecinde bağlı olacağı bakanlıktan izin alındıktan sonra ticaret odasında tescil ile tüzel kişiliğini kazanmaktadırlar. Ancak kooperatiflerin kuruluşundaki prosedürler ve maliyetler baştan bu alanda faaliyet göstermek isteyenler için bir nevi bariyer görevi görmektedir. Yedi kişinin bir araya gelip bir fikir, bir faaliyet alanında mutabakata varması zaten kolay kolay karşılaşamadığımız bir durumken kuruluş sürecindeki bu tip engeller ülkemizde kooperatifleşme sürecine baştan balta vurmaktadır.

  • İmza sirküleri, vekalet gibi işlemler için de noterlerin cüzi ücretler alması
Image for post
Image for post
Photo by Adi Goldstein on Unsplash

Kooperatiflerin Vergi Mevzuatı Karşısındaki Durumunun Netleştirilememesi

Kooperatiflere sağlanana vergi avantajları yeterli olmayıp, anlaşılması ve uygulanması noktasında da yeterli açıklayıcı mevzuat yoktur. Kooperatiflerin tamamını aynı torbaya koyarak tek bir çözüm önermek kooperatiflerin vergi mevzuatı karşısındaki durumunu daha da karışık hale getirmektedir. İyi niyet ile getirilen ancak yeterince araştırma yapılmadan uygulamaya konulan ve sonuç olarak da tam bir felakete dönüşen kooperatiflerde iktisadi işletme açılışı konusu bu duruma tam anlamı ile güzel bir örnektir.

Mersis Sisteminde Yer Alan Ana sözleşmelerin hatalı ve zaman zaman güncel olmaması

Kooperatif kuruluşu sırasında Mersis Sisteminde bulunan kooperatif ana sözleşmelerinin güncel olmaması, bazı maddelerinin farklı olması bakanlık onayı sırasında süreci uzatmaktadır. Düzeltme prosedürlerinin de uzun olması nedeni ile kuruluş süreci zaman zaman ortaklar açısından çekilmez bir duruma gelmektedir.

Image for post
Image for post
Photo by Jan Mellström on Unsplash

Kooperatiflerin Genel Kurullarında sunmuş oldukları denetim ve yönetim raporlarının ihtiyaca cevap verememesi

Image for post
Image for post
Photo by Bernd Klutsch on Unsplash
  • Şerefiye ve konut dağıtımını en az 20 sene önce yapmış, kentsel dönüşüme girme aşamasına girmiş kooperatiflere rapor gereği şerefiye rapor tarihi okunmaktadır.
  • Rapor 1.Numaralı Muhasebe Genel tebliğe uygun olmayan ifadeler içermektedir. Gelir-Gider= Kalan para gibi hatalı bölümler bulunmaktadır. Kooperatifler 213 sayılı vergi usul kanununun 177.maddesine göre 1.sınıf tacir olması nedeni ile bilanço usulü ile defter tutar ve bu nedenle tahakkuk esasına göre muhasebeleştirme işlemlerini yapar. Raporun bu anlamda revize edilmesi gereken bu tip bölümleri mevcuttur.
  • İşletme kooperatifine dönmüş ortaklarına ana sözleşmesi gereği yönetim hizmeti veren kooperatifler ile inşaat aşamasındaki kooperatiflerin raporu aynı formatta hazırlanmaktadır. Ancak iki kooperatifinde yaşadığı süreçler, karşılaştıkları problemler birbirlerinden tamamen farklıdır. Toptancı bir anlayış ile her hastalığa aynı ilacın verilmesine benzer bir durum söz konusudur.

Kooperatif Ana sözleşmelerinin durumu

Image for post
Image for post
Photo by Perry Grone on Unsplash

Genel kurul oylama süreçlerinin çağın ihtiyaçlarına cevap vermemesi

Bilindiği üzere Kooperatiflerde 500 ortak üzeri ise kapalı oy açık tasnif 500 ortak altında ise el kaldırma sureti ile oylama yapılabilmektedir. Ancak genel kurulun nizamının yeteri kadar oluşturulamadığı, ses ve gürültü nedeni ile oylama süreçlerinin sağlıklı yapılamadığı ve zaman zaman sonuçların ortakların tam anlamı ile içine sinmediği bilinmekte ve gözlemlenmektedir. Bu noktada ana sözleşmelere eklenecek elektronik ortamda yapılacak güvenli oylama sistemi v.b. gibi uygulamalar ile oy sayımı daha sağlıklı hale getirilmesi gerekmektedir.

Image for post
Image for post
Photo by Edwin Andrade on Unsplash

Genel kurula çağrı sürecinin modernleştirilmesi ihtiyacı

E-Dönüşüm’ün etkilerini zama zaman kooperatiflerde görmüş olsak da özellikle genel kurul çağrısı süreci hala kağıt ortamında ve 32 gün önce taahhütlü olarak yapılmaktadır.

Image for post
Image for post
Photo by Liam Truong on Unsplash

Written by

We understand that you need more than just an accountant to lodge your tax return. We are redefining Accounting for SMEs. www.ozmconsultancy.com-Ataşehir İst.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store